Không dựa vào người khác

Trong các điển tích khuyên răn con người rèn luyện đức tính tốt, thường bao giờ cũng ghi chép lại vài câu chuyện mang tính cách tự chủ, không nhờ cậy ở ai bất cứ việc gì. Điển hình là trích đoạn lời đối đáp của Hồ Quyển với Ngụy Văn Hầu.

Ngụy Văn Hầu sau nhiều lần hỏi "...có thể nhờ cậy được ?" nhưng Hồ Quyển vẫn đáp là chưa đủ khiến cho Ngụy vương giận và nghiêm mặt nói :
" Ta hỏi ngươi năm người thân cận nhất, có thể nhờ cậy được nhau mà ngươi một mực cho là chưa đủ thì như thế nào mới gọi là đủ ?"

Hồ Quyển mới thong thả đáp :
“Cha hiền không ai hơn được vua Nghiêu, thế mà con là Đan Chu phải bị đuổi : Con hiền không ai hơn được vua Thuấn, thế mà Cha là Cổ Tẩu chẳng ra gì : Anh hiền không ai hơn được vua Thuấn, thế mà em là Tượng hết sức cường ngạo : Em hiền không ai hơn được Chu Công, thế mà rốt cuộc bị Quản thúc giết chết : Tôi thần hiền đức không ai hơn Thang, Vũ thế mà nước Kiệt, Trụ bị mất nước bởi 2 người này."

Xét ra mong cầu ở người tất không được như ý của mình, nhờ cậy người khác chẳng được bền lâu. Nay nhà vua muốn tìm người nhờ cậy để giúp một tay bình trị thiên thiên hạ thì hãy nhờ cậy ở chính mình, còn hơn là mong chờ ở người khác.

>> Qua đó ta có thể thấy được không có người nào có thể nhờ cậy được nếu đó là trong đại sự. Những chuyện nhỏ nhặt nếu như phải nhờ cậy ở người khác thì cũng là “Ân tình” mất rồi. Còn nếu như đó là tình cảm thân thiết thì lại ngoại lệ, không đáng đặt ra vấn đề “Ân đền nghĩa trả”. Cũng giống như việc Công Tôn Nghi không nhận cá của người khác tặng vậy.

"Người được nhờ cậy sẽ làm trái với lương tâm, người nhờ cậy sẽ đánh mất đi tư cách tự chủ. Thế thì cả 2 cùng mất, nhờ cậy có lợi ích gì !!!"

Về mặt đại sự thì càng không nên cầu cạnh kẻ khác, thậm chí không cần cả bàn bạc, mưu tính với người khác, nếu biết rằng bản thân đã có sự tính toán kỹ càng thì hãy tiến hành một cách dứt khoác. Chần chừ, do dự, thăm dò ý kiến của người khác, đó là những người không có suy nghĩ thấu đáo, không có kiến thức sâu sắc, không hoạch định chí hướng rõ ràng nên đánh mất tự tin là lẽ tất yếu vậy. Nhưng ngược lại nếu cứ cho rằng bản thân là hơn người, “Không biết trời cao đất rộng” thì chẳng khác nào lấy đá nặng đè lên chân mình. Thành công đó nhưng thất bại có thể thấy ngay trước mắt mình.

Biết chọn thời cơ để thể hiện mình

Không phải anh hùng nào mới sinh ra là đã có quyền thế, trí dũng song toàn. Có một số anh hùng chưa gặp thời cơ nên phải ẩn mình, không để cho đối phương biết được, nếu không sẽ rất dễ bị đối thủ chèn ép, trừ khử nhằm tránh hậu họa thì làm sao yên ổn để đợi thời cơ. Như vậy làm sao người khác biết được tài năng của Ta mà mời gọi ?

Dĩ nhiên, khi thời cơ đến, người có tài tức sẽ có cách tự giới thiệu mình. Trong lịch sử, có không biết bao nhiêu anh hùng như thế, điển hình như Trương lương, Hàn Tín, Tôn Tẩn .v..v. thậm chí là phải mất nhiều thời gian, gần như đã kề miệng lỗ như Khương tử Nha, chấp chính cho Văn Vương lúc hơn 80 tuổi.

Trong Tam Quốc Diễn Nghĩa có đoạn nói về câu chuyện “Tào Tháo uống rượu luận anh hùng” nơi Hứa Đô. Đó là lúc Lưu Bị gặp nạn phải nương nhờ và được Tào Tháo đối đãi chân thành. Khi ấy, để đề phòng Tào Tháo mưu hại mình, Lưu Bị tự mình trồng rau, tưới rau bón phân như một nông dân bình thường nhằm đánh lừa Tào Tháo. Một hôm, Tào Tháo đột ngột mời Lưu bị về Phủ uống rượu, nhân lúc ngà ngà say, thuận miệng bàn luận đến chuyện anh hùng thiên hạ. Lưu Bị liệt ra một loạt các anh hùng như Viên Thuật, Viên Thiệu, Lưu Biểu, Tôn Sách, Trương Tú, Trương lỗ v..v.. nhưng đều bị Tào Tháo phản đối.

Tào Tháo chỉ ra tiêu chuẩn anh hùng là :

“Đầu mang hoài bảo lớn, bụng có mưu lược hay, có thời cơ ôm trọn vũ trụ, có ý chí thôn tính thiên hạ”

Lưu Bị lo lắng tưởng rằng Tào Tháo cố ý ám chỉ mình. Hỏi lại :”Ai là người như vậy” Tào Tháo vốn rất thủ đoạn, dù trong lòng đánh giá Lưu Bị ra sao thì chưa ai biết nhưng lập tức trả lời :

“Trong thiên hạ hiện thời, nếu kể là anh hùng thì chỉ có Tháo này và Lưu Huynh mà thôi”

Lưu Bị biết rằng nếu để lộ ra chí hướng của mình thì chắc chắn Tào Tháo sẽ hảm hại ngay. Vì vậy giật mình làm rơi cả đũa xuống đất, may thay vừa lúc ấy trời sắp mưa to, sấm chớp vang trời, lưu Bị liền nhân cơ hội “Ngàn Vàng” ấy ung dung nhặt đũa lên, giả vờ run sợ và nói:

“Tiếng sét mới ghê làm sao, khiến tôi rơi cả đũa.”

Hành động này làm cho Tào Tháo mười phần đã hết nghi ngờ tám phần, bởi vì một anh hùng “Đầu đội trời, chân đạp đất” thì lẽ đâu vì một tiếng sét mà rung đến rơi cả đũa ! Quả thật Lưu Bị đã rất khéo léo che giấu đi chí hướng của mình để đợi cơ hội thể hiện mình cũng như tránh được họa diệt thân.

Cơ bản của việc che giấu phải tuân thủ nguyên tắc “Giấu mà không lộ” tức là những lúc có thời cơ phải nhanh chóng trổ hết tài năng nhưng cũng không nên giấu “Kín như bưng” mà đôi khi cần phải lộ ra một chút cơ bản. Nếu người có trí tuệ tất sẽ nhìn ra điều này, giống như con chim Phượng Hoàng, không để cho người khác nhìn thấy nhưng chỉ cần nhìn một cọng lông cánh rơi trên mặt đất, người khác cũng nhận thức được sự mạnh mẽ, huy hoàng của Nó ra sao ! có vậy mới đảm bảo khi thời cơ đến, người khác mới biết mà trọng dụng, thực hiện chí hướng vậy.

Cho người một con đường để đi

“Chân lý có nghĩa là cả hai bên cùng có lợi” đây tuy là ngạn ngữ của Tây Phương nhưng thật ra người Trung Quốc từ lâu đã hiểu được ý nghĩa này. Có thể minh chứng một vụ án nổi tiếng: “Thả Tào Tháo ở Hoa Dung Đạo”....

Quan Vũ chấp nhận tha chết cho Tào Tháo ở Hoa Dung Đạo để báo đáp ân tình trước kia, chấp nhận làm trái với quân lệnh tức là bằng lòng rơi đầu. Đó là việc làm chưa tương xứng với đại cuộc, còn mang nặng tình cảm. Nhưng vấn đề ở chỗ là Gia Cát lượng đa mưu, thừa biết Quan Vũ và Tào Tháo có mối giao tình, thừa biết Quan Vũ là người có ơn phải trả nhưng vẫn cứ hạ lệnh bắt sống Tào Tháo thật là một việc khiến người ta hoài nghi. Từ trận Xích Bích của Chu Du, Tào Tháo hoàn toàn thất bại là không còn nghi ngờ gì nữa. Lưu Bị là liên quân của Tôn Quyền, đương nhiên là phải trợ giúp tấn công. Nhưng bấy giờ Lưu Bị không có đất để lập thân nên không có tư cách để nói chuyện. Vì vậy muốn có vị thế để lên tiếng “Tranh hùng” thì việc cần phải giành lấy đất đai mới là ưu tiên hàng đầu.

>> Cho nên, nếu như Tào Tháo chết đi thì liên quân Tôn, Lưu sẽ không còn giá trị nhiều. Ngược lại còn trở thành đối thủ của nhau để tranh cướp Kinh Châu. Căn cứ theo tình hình lúc ấy, so sánh lực lượng thì rõ ràng Tôn Quyền mạnh hơn Lưu Bị rất nhiều. Nếu như để Tôn Quyền cướp đi Kinh Châu thì Lưu bị sẽ không còn đất, sẽ mất đi chỗ dựa và khi đó kế sách Gia Cát Lượng cũng trở thành bong bóng. Vì vậy phải có một biện pháp vừa giữ được mối quan hệ liên quân Tôn, Lưu và vừa có thể chiếm được Kinh Châu.

Biện pháp này cũng chính là để cho Tào Tháo tiếp tục sống. Vừa cho Quan Vũ trả hết ân tình, vừa tạo ra được mối đe dọa cho Tôn Quyền. Tôn Quyền suy nghĩ từ phương diện an toàn cho mình không thể không bỏ kế hoạch tranh cướp Kinh Châu mà phải củng cố liên quân với Lưu Bị. Như vậy hai nhà Tôn Lưu sẽ tránh được giao chiến.

>> Rõ ràng phương sách “Cho người một con đường đề đi” khác hẳn với phương sách “Đừng dồn hổ vào đường cùng”. Bởi vì “Dồn hổ vào đường cùng” chỉ là sợ nó quay lại dùng sức phản ứng, khi đó mình sẽ tổn thất nặng nề thêm. Còn “cho người một con đường đề đi” là nhắm mục đích cao rộng hơn nhiều. Nếu như một người thất thế, không bị Ta dồn vào đường cùng thì sẽ cảm ơn biết bao nhiêu. Nếu Ta lại chỉ cho họ một con đường sống sót thì còn “Ân Nghĩa” hơn nữa. Suốt đời họ không thể quên và đó chính là người tâm phục ta nhất. Càng có nhiều người được ta “Chỉ đường” Ta càng thêm “Bạn bớt thù” và thuần thục trong nghệ thuật Đắc Nhân Tâm.

Không vì lợi ích nhất thời

Ngạn ngữ Trung Quốc có câu :
“Chim Ưng cũng có lúc sẽ bay thấp hơn Gà”
để ám chỉ con người dù minh trí đến đâu, nhất thời cũng có lúc vì chút lợi lộc nào đó mà quên đi chí hướng cao xa của mình.

Nói chung về bản chất của con người là giống nhau, người bình thường và người thông minh chỉ khác nhau rất nhỏ. Nếu người thông minh ỷ lại tính trời ban mà không sửa sang rèn tập cho mỗi ngày thêm sáng sủa ; trong khi ấy người bình thường biết cố gắng thì chẳng bao lâu sẽ ngang bằng nhau, thậm chí là còn hơn nữa.

Trong thời Tam Quốc lịch sử Trung Quốc có ghi lại đoạn về cuộc đời danh tướng Lã Mông. Ông chính là người thay mặt Lỗ Túc (sau khi Lỗ Túc chết) thống lãnh ba quân Đông Ngô và cũng chính là người tổ chức đánh úp Kinh Châu giết chết Quan Vân Trường. Khi còn làm tướng, dù việc quân rất bận rộn nhưng ông vẫn cố gắng học kinh sách, vì thời đó hầu như ai cũng “Trọng Văn khinh võ”. Lã Mông bị mọi người cho là tầm thường, chỉ ỷ vào sức mạnh nên càng cố gắng học tập. Chỉ vài năm, sau khi Lỗ Túc ghé thăm, thật sự kinh ngạc về học vấn uyên thâm của ông và nể phục ý chí cần học ấy đến độ xin được làm bạn tri kỷ. Nếu như Lã Mông chỉ nhìn thấy lợi ích nhất thời, thỏa thích với quyền hành tột đỉnh thì cần gì phải ra sức học hành chi cho mệt ?

Điểm chính yếu là sự nổ lực của con người. Kết quả khác nhau do nhận thức đúng hay sai. Thí dụ như câu chuyện Công Tôn Nghi thời Tam quốc, với cương vị quyền thế ngất trời thì cần gì để ý đến mấy con cá do người khác biếu tặng. Nhưng ông suy nghĩ rất sâu xa và quyết định không nhận bất cứ con cá nào mặc dù bản tính rất thích ăn cá. Để giải thích tính cách không vì lợi ích nhất thời. Ông nói với em mình :

“Chính vì thích ăn cá nên ta mới không nhận. Ngươi hãy nghĩ lại mà xem. Nếu như ta không phải là Tướng Quốc của một nước thì làm gì người ta đem cá đến tặng ? Ta nhận cá tức là ăn của họ một miếng, tức sau này có việc gì phải bênh vực cho họ. Như thế hóa ra vì miếng ăn mà làm việc cho người sao ? Giúp người sai trái tức có ngày bị mất chức. Vì vậy ta không muốn bị mất chức, càng không muốn vì miếng ăn mà làm trái với chức trách, lương tâm. Chẳng thà bỏ tiền riêng làm từ công sức của mình ra mua cá ăn cho thỏa thích, chẳng hay hơn là tham lam miếng ăn nhất thời hay sao?”

Bình tĩnh trong xử thế

- Người xưa có nói : “Tâm loạn thì trí loạn, tâm kinh thì thất sách”. Bình tĩnh trong mọi việc chính là yếu tố then chốt để con người xử lý tốt các vấn đề trong cuộc sống và cũng chính là một phần căn bản quan trọng nhất trong nghệ thuật Đắc Nhân Tâm.

- Nhưng để làm được điều này thì thật không phải dễ. Trước khi bắt đầu một công việc cần suy nghĩ rõ hậu quả trước sau của nó. Xấu nhất là đến mức độ nào, khi tốt cũng nên biết kiềm chế, khi xấu bản thân có tự mình gánh vác được không. Phải ứng xử ra sao cả khi tốt lẫn khi xấu nhất.

- Như vậy, khi tình huống xấu nhất xảy ra, bản thân cũng đã dự liệu được phần nào rồi. Nếu như xấu hơn dự đoán một chút thì vẫn không làm cho tinh thần lâm vào tình trạng hỗn loạn. Hơn nữa, nếu sự việc xảy ra khác với dự đoán thì chúng ta cũng có thể lấy đó làm kinh nghiệm và tiếp tục cho những công việc khác. Còn nếu sự việc diễn ra tương đối đúng như dự đoán thì ta càng có thời gian suy nghĩ kỹ càng và dự liệu thêm những tình huống có thể xảy ra. Hoạch định phương pháp đối phó kịp thời, tránh được tổn hại đến mức cao nhất.

- Xem như vậy, "Bình tĩnh" chính là quá trình rèn luyện lâu dài, có tính toán để kiềm chế tinh thần chứ không phải là bẩm sinh. Nhiều người sau khi hoảng loạn vì một việc chẳng ra gì, hổ thẹn tự bào chữa mình là do tính “Trời sinh”, thật ra chính họ đã không quan tâm rèn luyện, chưa thấy được ích lợi của bình tĩnh mà thôi.

Bình tĩnh có thể đem đến 3 điều lợi :
Làm cho đối phương không biết chân tướng mình như thế nào.
Tâm trí thêm sáng suốt, phòng tránh được những lệch lạc mà mình chưa dự đoán đến nơi đến chốn.
Nhận định được điểm yếu của đối phương khi ứng phó để đưa ra những đối sách hoàn hảo hơn.
_ Tô Thức có câu nói nổi tiếng về đạo làm tướng được người đời sau ưa thích nhắc lại :
“Núi Thái Sơn có sụp xuống cũng không sợ, con Lộc (là 1 loài ma quỷ) có xuất hiện cũng không chớp mắt”
Đó là tố chất của một đại tướng và cũng là tố chất tâm lý của một người lãnh đạo. Người lãnh đạo thành công là người luôn giữ được bình tĩnh, sáng suốt, có khí chất ung dung, điềm tĩnh trong mọi biến cố.

Rèn luyện cá tính độc lập

- Độc lập là sống tự lập, không bị chi phối bởi tư tưởng hay vật chất của người khác. “Độc Lập” là một thứ đáng tự tin hơn tiền tài, thế lực và sự giúp đỡ của bên ngoài bởi vì nó làm cho con người thêm cao thượng và sống đúng với nhận thức của mình. Giúp con người vượt qua những trở ngại và chiến thắng được khó khăn.

- Có một số người thích dựa dẫm vào người khác, vuốt đuôi để đổi lấy lợi ích chỉ vì bản tính quá lười biếng. Không dám nghĩ lấy độc lập để sinh tồn. Để người khác suy nghĩ lập kế hoạch, chỉ thị cho mình thi hành thì thong thả hơn nhiều. Nhưng nếu như vậy thì lấy đâu ra người :”Đứng mũi chịu sào”, cứ cho rằng mọi chuyện đều có người làm hộ mình là tốt là tiện lợi nhất. Quan niệm này sẽ khiến cho chúng ta không có được sự cố gắng trong mọi lĩnh vực, không thể hiện được bản thân cũng như sẽ mãi không biết được bản thân mình có bao nhiêu tiềm tàng :

Con Thuyền đang trong cơn giông bão
- Chèo một con thuyền trên mặt hồ sóng yên gió lặng, lúc đó không cần đến kĩ năng và kinh nghiệm chèo thuyền. Nhưng bất ngờ, có một cơn sóng nổi lên, ai nấy đều biến sắc nhìn nhau thì làm sao giữ được tính mạng ? Lấy ai đứng ra chỉ huy, lập kế hoạch thoát hiểm đây ? Khi ấy người nào đã quen với cá tính độc lập chắc chắn sẽ có nhiều ứng phó tốt hơn và có nhiều hi vọng sống sót hơn những người khác.

>> Chỉ cần có sự rèn luyện thì “Trí Tuệ” và “Năng lực” sẽ có Đất phát triển cho cá tính này ; Kinh tế quẫn bách, sự nghiệp vất vả, khó khăn chồng chất chính là môi trường cho con người thật sự đạt được bước tiến lên, không ỷ lại hay lệ thuộc vào người khác.

_ Nếu như ta có thể vứt bỏ ý nghĩ cầu cứu người khác giúp đỡ mà hoàn toàn sống tự lập. Thì trong khoảng thời gian đó, Ta đã bước lên một đoạn đường thành công mà chính ta cũng không ngờ. Sự giúp đỡ bên ngoài thoáng xem là một điều tốt là hạnh phúc nhưng rốt cuộc nó lại là một mầm hại, làm thui chột tính độc lập của Ta. Chúng ta thử nghĩ : Một người cho ta tiền bạc, giúp đỡ ta đầy đủ về mọi mặt mà không đòi hỏi điều kiện gì thì chưa chắc đã là Bạn tốt, bởi vì có một số người hành động bao giờ cũng luôn có mục đích nào đó. Có thể là quá cao xa để Ta có thể nhận ra được đó mà thôi. Phải nhớ rằng “không mục đích thì không hành động”, chính những người Bạn ra sức đôn đốc, cỗ vũ, động viên tinh thần mới chính là những người Bạn đích thực của ta.

_ Thiên nhiên không tạo ra loài vật nào thừa thải hay không có mục đích. Con Thỏ sinh ra là để làm mồi cho Cọp, Sói, chất bài tiết của Chúng hay các loài động vật khác chính là thức ăn xanh tươi của hươu nai v..v . Vì vậy con người không có vũ khí sắc bén để chống lại loài mãnh thú và những khắc nghiệt của thiên nhiên thì phải có bộ não. Một võ khí “Siêu đẳng” hơn cả bom nguyên tử ( bởi bom nguyên tử cũng do bộ não phát minh ra). Nếu Ta không sử dụng tới "Trí Tuệ" tức là chối bỏ hoàn toàn thiên nhiên và tính cách “Siêu đẳng” của loài người vậy .

Khiển trách là một nghệ thuật

- Là con người thì đôi lúc không thể giữ mãi vẻ mặt tươi cười, khoan dung được, dù đó có là người quân tử đi nữa. Nhất là khi cần phải cho kẻ có lỗi một bài học nặng hơn là lời khuyên bảo.

- Khiển trách người tức là chúng ta đang ở vị thế cao hơn, có quyền thế hơn nhưng không phải ai cũng có thể mở miệng trách mắng người.

- Nếu không biết cách khiển trách sẽ rất dễ bị người khác phản ứng lại với nhiều lập luận hữu ý, rồi trách mắng ta ngược lại thì thật là xấu mặt.Vậy làm sao khiển trách để cho người phạm lỗi vẫn “Tâm phục khẩu phục” ta đây ?
Trong tiểu mục “ Xử thế bằng lời nói” đã có giải thích rõ ràng mười điểm cần chú ý sau, đó là :

1. Biết mình biết người.
2. Đừng nên so sánh.
3. Nên có giới hạn hợp lý.
4. Không nói bong gió, khiêu khích bằng lời nói.
5. Phải có thái độ bình tĩnh.
6. Dùng lời nhã nhặn nhưng hàm xúc.
7. Dùng lùi để tiến.
8. Biết sắp xếp lời khiển trách.
9. Có bé xé ra to.
10. Không nên đi xa vấn đề khiển trách.

Trong kho tàng lịch sử Trung Quốc “Chiến Quốc Sách” có ghi chép lại một câu chuyện rất hàm xúc về việc khiển trách giữa người có địa vị cao với những người thấp hơn mà không suy xét trước :

- Quản Yên nhờ thời cơ mà giữ được chức lớn, có nhiều kẻ sĩ theo làm Tả Hữu. Khi bị Tề Tuyên Vương bắt tội, Quản Yên đành phải tính đến chuyện trốn khỏi nước nên gọi các tả hữu lại hỏi: “Các ông có muốn cùng tôi trốn qua các nước chư hầu để đợi thời cơ chăng?"

Tất cả đều im lặng, kẻ quay ngang nói chuyện, người làm ra vẻ như không nhìn thấy. Quản Yên vừa giận vừa tức, rơi nước mắt mà trách mắng : “Thật buồn thay, kẻ hiền sĩ thật dễ được nhưng khó dùng”.

- Điền Nhu đứng ra phản bác lại :
"Chúng tôi là kẻ sĩ mà ngày ba bữa chẳng được ăn no, còn ngài thì gà vịt ăn thừa mứa. Kẻ sĩ không có áo mặc đủ ấm mà hậu cung của ngài đều phủ gấm xa hoa. Của cải là vật ngài khinh rẻ nên mới phung phí như thế, còn cái chết thì được kẻ sĩ coi trọng. Ngài đã không thể đem cái coi khinh tặng cho kẻ sĩ thì lẽ nào kẻ sĩ lại đem cái coi trọng mà phò giúp cho ngài. Đó là do ngài không biết dùng người chứ không phải kẻ sĩ dễ được mà khó dùng."

Dĩ nhiên, lúc này Quản Yên phải ngậm miệng lại. Đó là bài học cho người xử thế không phù hợp mà lại muốn khiển trách người.

Đừng buông thả bản thân

Có người hỏi : Con người sống trên đời có bao nhiêu kẻ thù và cạm bẫy vây quanh ? Dĩ nhiên, câu trả lời rất đơn giản ; Kẻ thù và cạm bẫy thì ở đâu cũng có, đời nào cũng có vô số. Thậm chí nghèo khổ, già yếu cũng vẫn có kẻ thù, vẫn có nguy cơ làm tổn hại.

Kẻ thù nhiều như vậy nhưng có người hỏi thêm : "Kẻ thù lớn nhất của chúng ta là ai ?" Thì cũng duy nhất có một câu trả lời : Đó là chính bản thân của mình. Bởi vì cái đáng sợ nhất của bản thân là sự buông thả bản thân. "Buông Thả Bản Thân" thật khó để giải nghĩa một cách cụ thể nhưng rõ ràng nó là kẻ thù nguy hiểm nhất, bởi vì con người có thể nhìn thấu hết sự nguy hiểm, đủ thông minh để đối phó với bất cứ kẻ thù nào nhưng ít khi nhìn được bản thân. Vì vậy chiến thắng được bản thân thì chẳng còn kẻ thù nào chiến thắng được ta. Con người nào cũng ít nhiều lần buông thả bản thân nhưng lại khó nhận ra hoặc tự đánh giá thấp kết quả của nó.

Thí dụ vào một buổi sáng thức dậy, thấy trời u ám. Ta lười tự nghĩ : "Nghỉ tập thể dục một ngày, có chết ai đâu" và tiếp tục ngủ cho đến trời sáng. Thật sự, chúng ta nghỉ tập một ngày thì chẳng chết ai cả nhưng trong một chừng mực nào, đó là trạng thái buông thả bản thân. Đương nhiên, sẽ có người cho rằng người viết "Có bé xé ra to"? chỉ vì một ngày không tập thể dục mà làm lớn chuyện sao. Tuy nhiên ta hãy nghĩ xem :"Nhỏ ăn cắp gà, lớn ăn cắp bò". Một người ăn trộm chuyên nghiệp thì không thể bào chữa vì quá đói hay túng thiếu. Vì thế, chúng ta cho phép mình “Lười biếng” một ngày cũng tức là ta đã bắt đầu “Rèn luyện” tính cách buông thả bản thân. Ta có chắc là sau này không lặp lại hay dần dần sẽ buông thả đến những việc to lớn hơn ?

Vậy “Buông thả bản thân” có những biểu hiện như thế nào? Ta có thể liệt kê sau đây :

1. Dung túng cho sự lười biếng :
Hầu như con người rất thích hướng về tính cách thích lười biếng nên thường hay biện hộ cho mình bằng những từ ngữ thích hợp như : “Nghỉ ngơi” “Bồi dưỡng tinh thần và sức khỏe” v.v.. Đối với những loại người thiên về bản tính lười biếng là do điều kiện, do quá trình làm việc trong một thời gian dài hay do áp lực của công việc quá nhiều, quá nặng nhọc mà nảy sinh ra v..v không thuộc về bản tính thì đều có thể lý giải và chấp nhận được. Tuy nhiên, nếu cứ thả lỏng bản thân nhằm đạt đến khoái cảm của sự lười biếng bằng những lập luận vô lý thì dần dần bản thân sẽ bị thoái hóa và khó sửa đổi.

2. Biện hộ cho nhược điểm :
Ít hay nhiều thì Ai cũng có những nhược điểm. Tuy nhiên nếu nhược điểm thuộc về bẩm sinh như thể tạng gầy yếu thì không thể sửa chữa được, nhưng những nhược điểm thuộc về bản tính thì hoàn toàn có thể sửa chữa ; Chẳng hạn như “Trai Gái, Cờ bạc,v..v đó là những nhược điểm chết người mà những ai quen với khoái lạc thì luôn biện hộ rằng : “Có người nào mà chẳng chút đam mê trong “Tứ khoái” chứ, miễn sao biết dừng lại đúng lúc là được”. Hỡi ôi ! có mấy ai có thể dừng lại được khi đã sa vào mê hồn trận của tứ khoái trên đời này?

>> Rõ ràng, nếu chúng ta không dũng cảm sửa chữa những khuyết điểm thuộc về tính cách ấy mà cứ dung túng cho phép ta say sưa trong niềm mê đó thì chính bản thân ta đã tự đánh mất bản thân mình lúc nào không hay.

3. Thích hưởng thụ an nhàn :
Ai mà không muốn nhàn nhã, vui chơi nhưng nếu thích hưởng thụ an nhàn mà không suy nghĩ đến những nguy cơ thì phức tạp sẽ đến là chuyện đương nhiên. Có thể nói, sung sướng nhất là con người biết hòa hợp giữa an nhàn và lao động. An nhàn để hưởng thụ hết hạnh phúc của trần thế và bồi bổ tinh thần cũng như sức lực cho ngày mai còn nhiều việc phải làm. Lao động để con người tiến bộ hơn, tìm lấy miếng ăn chân chính và không tủi hổ là loài động vật “Thượng Đẳng”.

4. Dung túng ham muốn vật chất :
Con người ai sinh ra cũng đều có ham muốn. Nhưng nếu quá dung túng cho ham muốn sẽ làm mất đi sự minh mẫn, làm lu mờ mục tiêu chân chính mà con người phải theo đuổi. Nhất là về mặt vật chất tiền bạc, gái đẹp .v.v. Tiền bạc lóa mắt dễ làm cho con người quên đi cái chết đang rình rập. Gái đẹp thích mắt khiến cho con người quên mất nguy hại về sức khỏe và đạo đức. Nếu con người hội đủ hai yếu tố trên thì chỉ còn đáng vất đi mà thôi.

5. Dung túng tình cảm :
Buông thả cái cảm giác vui mừng, tức giận như “Muốn khóc thì khóc” “Muốn cười thì cười” thì có khác gì là kẻ ngông cuồng. Còn ai dám giao du với ta nữa? Một khi đã ngông cuồng thì không thể có đầu óc đâu để phán đoán sự việc, phân tích tình cảm, suy xét lẽ xa gần và như thế ta sẽ trở thành người cô độc. Ta thích dung túng tình cảm để thành “Cô độc” hay đưa tình cảm vào khuôn khổ để được hòa đồng, làm cho cuộc sống thân thiện, tươi vui hơn ???

>> Nhiều người trở thành nhân vật nổi tiếng bởi vì họ không bao giờ buông thả với chính mình. Họ luôn tự kiểm điểm và hoàn thiện mình, rèn luyện tính kỷ luật cao. Vì thế họ đã trở thành người chiến thắng bởi vì họ đã chiến thắng được chính bản thân mình . Đây là một điều khó nhất của con người phải rèn luyện vậy.

Biết tiến thoái đúng lúc

Tục ngữ Trung Quốc có câu :
"Hảo Hán không chịu thiệt trước"
Hoặc người Trung quốc luôn chủ trương "Lấy nhẫn nhục làm đầu", "Thiệt thòi là phúc", "Ghét giàu nghèo như ghét cái ác" v.v..

- Người hảo hán hay quân tử thường chịu nhiều thiệt thòi. Đó là một triết lý sống huyền diệu nhưng rất khó thực hành bởi con người luôn có bản tính tranh đấu và lòng tham muốn. Điều này không có gì đáng phàn nàn hay chê bai, miễn sao họ biết tiến thoái đúng lúc mà thôi.

- Ngạn ngữ Trung Quốc có câu: "Kẻ biết thời cuộc là người có trí". Người có trí ở đây là chỉ những người nắm vững thời cuộc, biết tiến thoái đúng lúc.

Có một giả thuyết như thế này : Bạn và một người đi đường đâm vào nhau. Xe của người kia chỉ hư hỏng nhẹ, không đang kể gì nhưng xe của Bạn lại hư hỏng nặng. Bạn muốn được đòi bồi thường nhưng chợt có 4 người bạn của người kia xuất hiện. Người nào cũng to lớn lực lưỡng, mặt mũi hung dữ, đòi Bạn bồi thường ngược lại. Lúc này xung quanh vắng vẻ, cũng không có cảnh sát đến giúp. Khi ấy Bạn nên Tiến hay nên Thoái ?

_ Chắn chắn là nên "Thoái" rồi và nghiến răng đền tiền cho đối phương rồi mới ra cơ quan công quyền trình báo để đòi lại công lý. Đây là "Thoái" để "Tiến" có mục đích. Nhưng trong xã hội, không ít người bị thiệt thòi vô lý chỉ vì cái gọi là "Mặt Mũi" và "Tự Tôn", hoàn toàn không nghĩ đến "Chính nghĩa" hay công lý gì cả.

- Xã hội nào cũng có nhiều chuyện không vừa ý, nếu như bản tính quá ngang ngạnh, nhất định không chịu thua ai thì rất dễ xảy ra xung đột mà không có lợi ích gì, chỉ giống như loài thú tranh giành miếng thịt mà thôi. Con người thì khác, có trí tuệ nên phải cần biết "Tiến" hay "Thoái" đúng lúc. "Thoái" ở đây không có ý nghĩa sợ hãi , tránh né tình huống mà là lùi xa nguy hiểm để có thời gian và cơ hội lập thành kế hoạch phản công.

- Trong thời Xuân Thu Chiến Quốc, có biết bao nhiêu dũng sĩ anh hùng chỉ vì không biết "Tiến Thoái" mà bị thiệt thân. Bộ sử lớn của Trung Quốc là "Chiến quốc sách" có ghi chép lại : Thái Trạch khi yết kiến Ưng Hầu bèn thuyết :

"Thương Quân (tức Vệ Ưởng) vì Tần Hiếu Công mà chỉnh đổn sơn hà, lập ra hình pháp, dạy dân chúng cày cấy trong sản xuất. Làm cho nước Tần ngày càng cường thịnh. Vậy mà cuối cùng bị ngũ mã phanh thây.

Bạch Khởi nước Sở cầm quân giúp nước. Một trận lấy đất Yên, đất Dĩnh. Một trận đốt phá Di Lăng, thôn tính nước Thục, Hàn, Hán, Ngụy, Triệu, chôn sống danh tướng Mã Phục. Một đêm giết chết 40 vạn hàng binh, giúp nhà Tần nên nghiệp Đế. Vậy mà cuối cùng phải đâm đầu ở Đỗ Bưu.

Văn Chủng hết lòng giúp sức Việt Vương, ra sức khẩn hoang lập ấp , mở mang bờ cõi, tấn công nước Ngô trả thù rửa hận, lập nên nghiệp bá cho nước Việt. Thế mà bị Câu Tiễn dùng Vồ to đập chết".

Những người đó vì không biết tiến thoái đúng lúc nên mới tự chuốc họa vào thân.

" Duỗi mà không biết co, tiến mà không biết thoái" chẳng bằng một Phạm Lãi làm một phú ông mà an hưởng suốt đời".

- Rõ ràng trong thời thế nào cũng vậy, qui luật âm dương luôn tác động đến con người. Lên cao quá tức sẽ rơi xuống, may mắn quá ắt sẽ đến lúc xui rủi. Giống như làn sóng điện từ vậy, người có trí tất sẽ biết khi nào "Phương trình" lên đến đỉnh điểm để sửa soạn cho việc đi xuống, nếu không tất sẽ gặp họa.

- Ngay cả nền văn hóa, tức là một hình thái trừu tượng cũng không thoát khỏi qui luật này. Ta đã từng biết đến nền văn minh Alantic, văn minh Maya, văn minh Ai Cập phát triển đến bậc nào. Vậy mà khi đã đạt đến đỉnh điểm thì lụi tàn rất mau chóng, đến nay chỉ còn lại vài dấu vết mơ hồ.

Đối với triết lý Đông Phương, người biết dùng trí tuệ để phân định "Tiến thoái" tức là biết "Thiên thời, địa lợi, nhân hòa" luôn luôn thành công trong mọi việc.

Nhẫn nhục làm nên việc lớn

- Trong công việc, trong tình cảm hay trong chuyện gia đình v..v thì mỗi người đều có những chuyện không vừa ý. Và nếu như người đó có cá tính đố kỵ thì hầu như chẳng bao giờ vừa ý ở bất cứ hoàn cảnh nào.

- Họ luôn luôn rên siết vì ganh ghét, vì không được hưởng thụ bằng người khác hoặc vì phải gánh chịu nhiều nỗi đè nén do tự nhiên "Không Công bằng" gây ra. Thí dụ như thiếu tài năng, kém sức mạnh ...

- Không vừa ý là một cảm xúc đau khổ, cất giữ trong lòng không thể thổ lộ ra lại càng đau khổ thêm. Theo nghiên cứu y học thì đây là một chứng bệnh tâm lý.

- Nếu ta không thể nhẫn nhục nỗi thì vẫn có thể "Trút Bớt" bằng cách thổ lộ tâm tình với người khác nhưng phải chọn đúng lúc, đúng đối tượng.

1. Chỉ có thể thổ lộ với những người bạn thân thiết, những người hiểu được hoàn cảnh của ta biết. Nếu cần thiết ta có thể ngã vào lòng họ để khóc một trận cho tâm hồn bớt nặng nề. Còn đối với những người khác, không nên hở môi, chỉ chuôc lấy tiếng chê cười mà thôi. Nhất thiết không lộ ra mặt vẻ u sầu, nhăn nhó dù có uất ức đến đâu.

2. Chỉ nên nói vào lúc đã thành công. Lúc thất bại nói chuyện thất bại sẽ khiến người khác cảm thấy mình mềm yếu. Kể chuyện thất bại lúc thành công, người khác cho rằng mình là một anh hùng và càng kính trọng ta hơn. Thậm chí kinh nghiệm thất bại dẫn đến thành công của ta sẽ trở thành một bài học cho người ta học hỏi.

- Dĩ nhiên, trước đó phải chịu đựng rất nhiều bằng sự nhẫn nhục, thổ lộ lúc này tuy rất là vinh quang nhưng có thể không giải tỏa hết những uất ức bởi vì thời gian đã xoa dịu đi phần nào.

- Trong đời sống hằng ngày, giữa những mối quan hệ chằng chịt người và người. Nếu như mỗi khi cảm thấy mình không được đối xử công bằng chẳng nhẽ phải đùng đùng nổi giận, vén áo đánh cho một trận, chửi rủa một hồi thì giải quyết được sao ?..Nó chỉ làm mình nhất thời hả cơn giận, chẳng những không đạt hiệu quả mà còn hao tổn sinh lực và càng làm tăng thêm sự căng thẳng trong cuộc sống. Thật tế trong xã hội, nhiều người vẫn thường bị đối xử không tốt chỉ vì thiếu chút tài năng nào đó, nhưng người có tài năng cũng đâu thoát khỏi sự "Đau Khổ" bởi những cạnh tranh danh lợi khốc liệt, những tâm lý đố kỵ chỉ vì một vài quyền lợi nhỏ nhen nào đó.

>> Tóm lại, để thoát khỏi cảm xúc đau khổ ấy, chỉ có thể đối phó bằng phương pháp tinh thần, tức là dùng sự cam chịu nhẫn nhục để chờ đợi cơ hội giải tỏa đau khổ ấy. Nếu như không đạt được ý nguyện thì cũng để cho thời gian làm xoa dịu đi.

_ Trong đại sự, người biết nhẫn nhục luôn thành công về sau. Dù trước đó họ đã phải gánh chịu nhiều khổ cực. Thậm chí là phải tiêu tán gia tài, trốn tránh khắp nơi như Trương Lương. Câu cá ngồi chờ thời như Khương Thượng hay giả điên giả dại như Tư Mã Ý .v.v Tất cả Họ cũng có cảm xúc giống như người thường, đều khởi đầu từ sự kỳ thị nhưng nhờ vào cá tính nhẫn nhục, chịu đựng biết hướng mũi nhọn vào những mục tiêu cao xa, to lớn mà không để ý tới lời đàm tiếu xung quanh. Với những tấm gương đó, dù cho người khác có đố kỵ thế nào, ta vẫn nên đi con đường của ta. Kiên trì lý tưởng và luôn hướng về phía trước. Như vậy ta sẽ không hề bị "Đau Khổ" mà còn dễ dàng đạt được hoài bão.

Nhìn thấu lòng người

- Tiểu mục này cũng nằm trong ý nghĩa của câu nói "Biết Mình Biết Người" nhưng đặt nặng vấn đề là làm thế nào để biết được lòng người ? Duy nhất để hiểu thấu lòng người thì mới nhận định chính xác con người ấy ra sao mà thôi. Muốn vậy thì ta phải rèn luyện...

- Xuyên qua ngôn ngữ hành động hoặc cách ứng phó với mọi việc để hiểu thấu lòng người. Phạm vi để rèn luyện rất rộng nhưng tựu trung lại của tất cả những hành vi ngôn ngữ đều có mục đích cả. Dù lớn hay nhỏ, nếu nói không mục đích thì hoạt động của con người là hoàn toàn vô nghĩa.

- Cuộc sống của con người là vô cùng đa dạng và phong phú. Cho nên cũng có muôn ngàn cách biểu hiện khác nhau. Theo khoa học thì mục đích có thể phân thành "Mục đích lâu dài" và "Mục đích trước mắt"; "Mục đích có ý thức và vô ý thức".

1.Mục đích lâu dài :
Là sử dụng những sách lược cố định, thời gian để hoàn tất là rất lâu. Có thể trong thời gian đầu ta cũng không thể thấy được gì. Điển hình là Tôn Võ biết nước Ngô chỉ trị vì được vài chục năm nhưng vẫn ra sức phò giúp. Lấy kiến Văn tài năng của mình thực nghiệm. Sau đó lại biết nước Việt mới là nước hưng thịnh nhưng "Xong việc rồi" quyết từ tạ vào núi ẩn cư, bao nhiêu công lao hạng mã ông đều bỏ lại phía sau.

2. Mục đích trước mắt :
Một người muốn nhờ vả cấp trên giúp họ làm việc gì đó thì mục đích trước mắt chỉ là lấy lòng cấp trên nhưng mục đích thực chất sẽ còn "Âm Thầm" tìm cơ hội thăng tiến nhiều hơn cả cấp trên của mình nữa.

3. Mục đich ý thức và vô ý thức :
Nói chuyện với người khác để giải bày tâm sự, tìm hiểu tri thức từ bạn bè; mục đích vô ý thức như bắt chuyện với người không quen biết chỉ vì muốn nói chuyện phiếm hay giữ gìn phong cách giao tiếp của mình. Thí dụ như một người chưa nghe nhạc thính phòng bao giờ, chợt mua vé đi xem thì ; Một là có ý muốn tìm hiểu Nó "hấp dẫn" ra sao? Hai là vô ý thức chỉ muốn lấy không gian yên tĩnh, nhẹ nhàng của thính phòng để thư giãn tâm hồn.

>> Dưới đây có một số cách giúp chúng ta nhìn thấu lòng người , có thể tham khảo :

Không được quên nguyên tắc: "Không mục đích thì không hành động" ngay cả trong ngôn ngữ luôn chứa những mục đích.
Phân tích kỹ càng trước sau nguyên nhân, bối cảnh, lợi ích của hành động. Cuối cùng kết luận "Anh ta" làm như vậy vì cái gì ? tức là biết rõ mục đích của hành động.
Ngôn từ khéo léo có thể thăm dò được lòng người, hành động khéo léo có thể thăm dò được mục đích. Ví như những lời nói "Đốp Chát" khi phẫn nộ, đa phần đều xuất phát từ những suy nghĩ thật hay những lời nói thật từ đáy lòng khi say rượu.
>> Với phương pháp kết hợp giữa ngôn từ và hành động. Chúng ta rất dễ phát hiện ra mâu thuẫn nếu như người ấy muốn che giấu hoặc lừa dối ta điều gì. Bởi vì, vẻ "Bề Ngoài và Nội Tâm"-"Giả và Thật" dù có trộn lẫn vào nhau thì cuối cùng sẽ bị phơi bày ra ánh sáng. Bởi vì 2 thứ không thể nào "Thuận Thảo" với nhau được lâu dài.

Khoan dung, rộng lượng

- Chữ Suy là một viên tướng nổi tiếng thời Đông Tấn. Một lần, Ông ngồi thuyền tiễn khách đến Triết Giang. Ban Đêm, Ông vào ngủ ở trong huyện đình Tiền Đường. Lúc đó, huyện lệnh Tiền Đường cũng vừa lúc đưa khách về đến Dinh. Viên Cai Đình do không biết Chữ Suy là ai nên đã đuổi ông ra ngoài để tiếp đãi huyện lệnh. Ở bên ngoài là phải chịu oan ức, người thông minh thì không biết buồn.

Chữ Suy rất hiểu và biết chuyện, lại có lòng khoan dung rộng lượng nên cho rằng viên Cai Đình làm vậy rất đúng với tâm lý thường ngày, rồi lẳng lặng thu dọn hành lý đến ngủ ở chuồng bò ven sông.

- Nửa đêm, nước thủy triều Tiền Đường dâng lên. Huyện Lệnh tên là Trầm Xung nhìn thấy nước triều dâng đến chuồng bò, lại có cảm giác rất lạ về người khách, liền hỏi : Cai Đình không dám giấu, cho biết mọi việc. Trầm Xung lúc đó hơi say rượu nên muốn đùa chơi nên gọi lớn : " Này người phương bắc kia, đến đây, nếu báo tên thì có chút bánh để ăn đấy !"

- Chữ Suy địa vị tuy không cao nhưng cũng là một nhân vật có tên tuổi, bị kẻ khác khinh thường, đem ra làm trò đùa. Trong lòng không vui nhưng nghĩ đến đại cuộc nhiều hơn bản thân nên ông vẫn lễ phép trả lời:

"Tôi tên Chữ Suy, làm quan ở Hà Nam" Ông không nhắc gì đến chuyện bị đuổi khỏi đình nhưng cũng khiến Trầm Xung chết lặng bởi vì Ông đã biết đến tên tuổi Chữ Suy từ lâu. Biết được sự thật, Trầm Xung chỉ muốn Chữ Suy mắng nhiếc mình và viên Cai Đình một cách thậm tệ, lúc ấy ông mới có cơ hội rút khỏi tình huống khó xử này.

Thế nhưng, Chữ Suy chỉ đứng một bên không nói gì cả. Trầm Xung muốn đánh roi tên Cai Đình cũng bị ông ngăn lại. Trầm Xung chỉ còn cách sai thủ hạ đi giết gà, mổ Dê làm một bữa tiệc thịnh soạn khoản đãi Chữ Suy, xin Chữ Suy xá tội cho. Chữ Suy lúc đó mới nhận lời.

- Thái độ dễ dàng ấy khiến Trầm Xung tưởng rằng Chữ Suy nhất định có toan tinh trừng phạt gì ghê gớm nhưng lại không dám mở miệng hỏi thẳng, chỉ biết sợ hãi rót rượu hầu Chữ Suy một cách kính cẩn. Có người gọi cách làm của Chữ Suy là: "Bì Lí Xuân Thu" có nghĩa "Dù trong lòng có suy nghĩ và đánh giá thế nào về người khác nhưng không bao giờ nói ra. Trong lòng đã nhận ra rõ trái phải nhưng cũng không tùy ý chê bai người khác"

- Chữ Suy hiểu rõ rằng: đối đầu với người khác cũng chính là đối đầu với mình. Hơn nữa, người xưa đã từng dạy " Đại Nhân không bao giờ tính toán với kẻ tiểu nhân " Nếu làm rõ thì phân được cao thấp nhưng không có tác dụng gì. Chi bằng sử dụng lòng khoan dung đức độ thì bài học ấy sẽ "Nhớ Đời" hơn. Hơn nữa, còn thưởng thức được bữa tiệc ê chề kia trong lúc đói lòng, đêm sương gió rét. Chẳng sướng khoái hơn hay sao?

- Rõ ràng trong nhiều trường hợp "Bất Đắc Dĩ" gặp phải nhục nhã do người khác vô tình gây nên, người ta cần phải rộng lượng một chút. Và nếu như xem tất cả sự nhục nhã đều do "Vô Tình" thì con người sẽ nhẹ hận thù đi rất nhiều. Ngược lại, nếu chúng ta là người coi trọng tự ái, đánh giá sự nhục nhã quá lớn, vừa nhận được một chút đả kích đã không chịu nổi, hỉ nộ ái ố đều hiện hết lên mặt và sự việc "Ăn miếng trả miếng" sẽ xảy ra. Những người như vậy sẽ không bao giờ làm nên chuyện lớn mà còn bị người khác chê cười là không rộng lượng.

>> Tóm lại, Cá tính "Rộng lượng đức độ" chính là võ khí lợi hại nhất của trí tuệ trong Nghệ Thuật Đắc Nhân Tâm.

Nhạc Thánh Đế
Hãy nhớ lấy câu nói của ông Nhạc Thánh Đế :
"Bớt của người mà thêm của mình, điều này nên tự cấm mình. Dù làm điều thiện nhỏ nhoi cũng nên tính toán có lợi cho người. Dù làm điều ác nhỏ nhoi cũng nên khuyên người đừng làm"
Hoặc câu của Mạnh Tử :
"Lấy sức mạnh để phục người thì người không tâm phục thật sự, bởi vì sức không chống lại được mà thôi. Lấy đức để phục người thì trong lòng người vui vẻ mà nghe theo thật sự vậy"

Rèn luyện cá tính tự tin, vững vàng

- Ăn bất cứ loại thực phẩm nào người ta cũng chọn loại mềm cho dễ tiêu. Trong cuộc sống, không thiếu những kẻ có bản tính thô bạo ngang ngược luôn luôn tìm kiếm những người hiền lành mềm yếu để hiếp đáp, thỏa mãn tự tôn sức mạnh.

- Rõ ràng, loài người khác động vật nhưng rất giống nhau ở điểm thích dùng sức mạnh nếu biết mình thiếu trí tuệ. Vì thế, để sinh tồn con người cần phải có một chút sắc sảo dù không nhất thiết phải vũ trang lên mình toàn bộ khắp mình đầy gai góc nhưng chí ít cũng phải khiến cho những kẻ hung mãnh đó không dám đụng vào .

- Chỉ cần tỏ ra là một người không chịu sự ức hiếp của người khác thì chúng ta sẽ có thể không bị kẻ khác ức hiếp. Nhưng cũng không phải là trả thù từng cái vặt vãnh, mà ta chỉ cần nắm lấy một hay hai cơ hội để thể hiện sự tự tin vững vàng của mình. "Sát Kê Kinh Hầu" (giết gà cho khỉ sợ) là vậy. Điều này cũng giống như việc phát minh ra bom nguyên tử. Sức tàn phá và uy lực của nó đã khiến các quốc gia khác đều phải nể sợ dẫu biết chắc đối phương chẳng bao giờ dại dột dám dùng đến đi nữa.

- Thật sự người có cá tính tự tin vững vàng luôn có hành động chẳng khác người thường nhưng sức mạnh ấy toát ra một cách vô hình, giống như Kiếm Khí trong chuyện kiếm hiệp vậy hoặc có thể lấy hình tượng của một cây cổ thụ, chỉ nhìn thôi là người ta có cảm giác ở đấy mà yên tâm hưởng mát dưới bóng cây rồi. Đây là cá tính khó nhất trong các cá tính để thành công trong Nghệ Thuật Đắc Nhân Tâm.