Cương nhu là trí tuệ cao nhất của loài người

“Cương” quá thì dễ gãy, “Nhu” quá thì làm người ta khinh nhờn. Chỉ có cương nhu kết hợp nhuần nhuyễn mới thể hiện được trí tuệ loài người vô tận. Con người có thể khéo léo giành được cơ hội sinh tồn cho mình trong thế giới muôn loài là nhờ vào những tích lũy kinh nghiệm và học tập nhờ trí tuệ của mình...

Có thể nói, một người thoáng xem chậm chạp, nhưng khi hành động thì sự chậm chạp ấy chính là lúc “Sắp xếp tính toán”, “Đo lường thực lực” rồi mới tung ra “Đòn” sét đánh không kịp bưng tai để thủ thắng.

Con người không thể thay đổi dễ dàng mạnh yếu về vật chất ; Thí dụ như uống thuốc tăng cường thể lực, bồi bổ bắp thịt v.v.. Nhưng lại có thể giành được địa vị hoặc công việc có lợi cho bản thân bằng trí tuệ. Tỏ ra mạnh mẽ khi gặp đối phương quá yếu đuối hoặc tỏ ra yếu đuối khi đối phương thực sự mạnh mẽ.

“Gặp mạnh tỏ ra yếu” nghĩa là nếu gặp phải một người có sức mạnh thực sự và rõ ràng là cao hơn mình thì khi ấy không nên vì thể diện mà tranh giành vị thế với nhau. Mạnh gặp Mạnh chúng ta vẫn có cơ hội thắng nhưng chắc chắn sẽ tổn hại rất lớn. Vậy ta hãy đừng ngại tỏ ra là mình yếu đuối,; vừa có tác dụng khiến cho đối phương không đoán ra được thực hư về bản thân mà Ta còn hóa giải được ý thức cảnh giác của đối phương. Cũng giống như môn võ Judo của Nhật Bản khuyên người ta đừng bao giờ tấn công trước là vậy.

“Gặp yếu tỏ ra mạnh” nghĩa là nếu gặp phải đối thủ có thực lực yếu hơn thì mình cần phải thể hiện thế mạnh hơn so với người. Vậy có thể khiến cho kẻ yếu nhìn mà sợ, biết mà lui. “Tỏ ra mạnh” ở đây chỉ là mang tính phòng vệ chứ không phải mang tính tấn công. Vì tấn công ắt sẽ có tổn thất và cũng đề phòng gặp phải đối phương cũng biết áp dụng “Gặp mạnh tỏ ra yếu” hoặc biết cách che giấu thực lực của mình.

>> Trong xã hội loài người, không tồn tại những kẻ mạnh tuyệt đối và kẻ yếu vĩnh viễn. Chỉ có kẻ mạnh và kẻ yếu nhất thời mà thôi. Bởi vậy tốt nhất nên duy trì một sự cân bằng .“Gặp mạnh tỏ ra yếu”, “Gặp yếu tỏ ra mạnh” đều có tác dụng khống chế được đối phương trong bất kỳ trường hợp nào.

Cương nhu đúng lúc

- Thông thường trong đối nhân xử thế, người ta rất thường sử dụng đến phương pháp mềm mỏng mà từ từ thuyết phục để giải quyết vấn đề. Phương pháp mềm dẻo cũng giống như dòng nước, tuy yếu ớt nhưng lại có sức mạnh lôi cuốn con người hết sức là hiệu nghiệm.

- Tuy nhiên trong xã hội, không ít người hay có tính :
"Mềm Nắn Rắn Buông"
hay
"Rượu Mời Không Thích Lại Thích Uống Rượu Phạt"

Nên có khi thái độ cứng rắn lại trở nên cần thiết. Đây chính là điểm huyền bí trong nghệ thuật Đắc Nhân Tâm để thu phục lòng người. Không nên cố chấp mà nên tùy theo tính tình, hoàn cảnh mỗi người, mỗi sự việc vậy.

- Trong Thủy Hử truyện, một Lý Quỳ cứng rắn như thép nhưng cuối cùng cũng bị Trương Thuận khuất phục cho 1 bài học "Chết Đi Sống Lại", khi ấy Lý Quỳ thực sự mới biết sợ là như thế nào ? Vì vậy nếu thuyết phục bằng lời hay lẽ phải không được thì ta sử dụng biện pháp cứng rắn khác để có hiệu quả hơn.

- Trong hoạt động xã hội, "Cương và Nhu" rất hay song hành với nhau. Nếu có sự thiên lệch về một mặt sẽ rất dễ tạo cho người khác một ấn tượng, hoặc là người "Yếu Đuối" hoặc là người "Thô Bạo". Đa số tình huống sử dụng phương pháp mềm mỏng ít nhiều cũng đều mang đến những thành công, riêng trường hợp đặc biệt thì đành phải áp dụng phương pháp của Tôn Tử : "Tiên Lễ Hậu Binh ". Sự cứng rắn ở đây không mang tính đối kháng hay trừng trị mà là cố gắng hành xử sao cho tác động đến suy nghĩ của người như một bài học khắc nghiệt mà dần dần để cho người đó nhận thức ra được và thay đổi. Nhưng ta cũng không nên cứng rắn mãi, vì như thế người bị đối xử sẽ có cảm giác bị đè nén và một ngày nào đó sẽ phản ứng lại dữ dội.
Ngạn Ngữ Trung Quốc có câu :
" Người Quá Nóng Thì Không Nên Gặp Gỡ
Rượu Quá Đặc Thì Không Nên Uống Nhiều"
>> Vì vậy, để cuộc sống bình an, công việc thuận lợi, chúng ta cần phải hiểu được hai phương pháp Cương Nhu, tùy cơ ứng biến, ngay cả trong vấn đề tình cảm cũng phải biểu hiện linh hoạt, quyết đoán và rõ ràng đối với người mình yêu mến.

- Trong quan hệ Nam Nữ hay tình cảm vợ chồng cũng vậy, khi mâu thuẩn nảy sinh, dẫn đến giận dõi, nhất thiết một bên phải chủ động hòa giải, đây là phép Nhu. Tuy nhiên, khi tình cảm khủng hoảng, không thể lý giải được thì cần phải tuân thủ qui tắc đạo lý con người và dũng cảm khẳng khái phê bình người mà mình yêu tự đáy lòng, làm minh bạch mọi khúc mắc, đồng thời không thể nhượng bộ nếu như việc sai trái ấy vi phạm vào các qui ước xã hội hay luân lý đạo đức, đây chính là phép Cương.

>> Cho nên, Cương Nhu trở thành một mưu lược, một thủ đoạn giao tiếp mà ta không được phép thiên lệch chúng trong bất kể trường hợp nào. Trên phương diện lý thuyết "Nhu thể hiện sự thân thiện, hòa mục, tu dưỡng, thông tình đạt lý. Cương thể hiện sự tôn nghiêm, nguyên tắc và sức mạnh". Chúng là hai mặt của nghệ thuật Đắc Nhân Tâm mà cơ sở tồn tại của chúng phải chân thật và hợp lý.